CONCEPCIÓN ARENAL: UNHA MULLER PRECURSORA NO SEU TEMPO
"Foi unha das mulleres máis sobranceiras da España do século XIX
e tamén unha das iniciadoras do feminismo. Licenciada en Dereito, prolífica
pensadora do dereito penitenciario e da medicina hospitalaria, practicou con
tenacidade as súas ideas, inspiradas nos principios da liberdade, da xustiza e
da caridade, foi visitadora de Prisións de mulleres, organizadora da Cruz
Vermella, xornalista, poeta, novelista, autora dramática e de zarzuela... ."
Concepción Arenal naceu nunha modesta casa de Ferrol o 31 de xaneiro de 1820. A
súa nenez transcorreu na Coruña. O seu pai, liberal constitucionalista, fora
sarxento maior e secretario político do Goberno Superior da Provincia de Galicia
en 1820. Pola violenta represión absolutista sofreu persecución, cadea e
desterro. Eses padecementos levárono á morte ós trinta e nove anos. En 1829
marcha coa súa nai, de quen vai recibir unha férrea formación relixiosa, a
Armaño, en Santander. En 1834 está instalada en Madrid. Sete anos despois,
contra a oposición materna, entra, por primeira vez na Universidade española,
como oínte nas aulas de Dereito, disfrazada con indumentaria masculina. Vestida
tamén de cabaleiro participa nas tertulias políticas e literarias, rexeitando
deste xeito a tradicional condición da muller do seu tempo. Rematou a carreira
e, en 1848, casou co tamén avogado e escritor Fernando García Carrasco. Anos
despois o matrimonio colaborou no xornal liberal "Iberia", pero en 1857 morreu o
seu home e quedou sin recursos.
Concepción Arenal non foi, unicamente, unha prolífica teórica de prodixioso
telento, senón que tamén practicou con tenacidade as súas ideas, inspiradas nos
principios de liberdade, xustiza e caridade.
En 1859 fundou en Potes, o grupo feminino das Conferencias de San Vicente de
Paúl para axuda dos pobres. En 1861, a Academia de Ciencias Morales e Políticas
premiouna pola súa memoria "La beneficencia, la filantropía y la caridad" . Era
a primeira vez que a Academia premiaba a unha muller.
En 1863 convértese tamén na primeira muller que recibe o título de Visitadora de
Prisións de Mulleres. Reside na Coruña e en tres meses visita tódalas cadeas de
Galicia.
En 1868, Concepción Arenal é nomeada Inspectora de Casas de Correción de
Mulleres. Tres anos despois sae á luz en Madrid "La Voz de la Caridad", revista
fundada por A. Guerola e Arenal e na que escribe durante catorce anos,
destapando as miserias do mundo que lle rodea. Funda, en 1872, a "Constructora
Benéfica", unha sociedade filantrópica de casas baratas para obreiros. Organiza
en España a Cruz Vermella de Socorro para os feridos da guerra carlista e está
voluntaria durante varios meses á fronte dun hospital en Miranda de Ebro. É unha
das mentes máis lúcidas da historia da medicina hospitalaria polas súas
aportacións á curación dos enfermos, á asistencia sanitaria e psiquiátrica, á
hixiene e ó papel da muller nas diferentes institucións relacionadas coa cura
dos doentes. Con ela nace o feminismo en España, ó rachar coa tradicional
marxinación da muller e reclama-lo seu protagonismo en tódalas esferas da vida
social.
Dentro da súa densa e prolífica obra, a triloxía do seu pensamento de penalista
xenial,
pódense nombra as obras "Estudios penitenciarios", "Cartas a los
delincuentes".No estranxeiro foi proclamada como unha autoridade internacional
na materia creadora da súa propia doutrina, sen seguir ningunha escola
penitenciaria . Reservabáselle un lugar de honra en tódolos congresos
penitenciarios de Europa e os Estados Unidos, nos que participou sen estar nunca
presente, pois non quixo sair do país. Os seus maxistrais informes son unha
lúcida e anticipada visión de moitos problemas futuros.
Concepción Arenal foi tamén poeta, novelista, autora dramática e de zarzuela.
Como xornalista escribe en numerosas revistas especializadas e asinou artigos na
prensa galega e na da emigración en Cuba.
Esta penalista morreu en Vigo o día 4 de febreiro de 1893 despois dunha penosa
enfermidade. Despois da súa morte, o seu fillo costeu
a publicación das súas obras completas.
Fte: ferroláns ilustres
www.galespa.com.ar
