Manifiesto da Asamblea Nazonalista de Lugo - 17 de noviembre de 1918
"Velahí o que Vicente Risco nos enseñou fai 22 anos, cando era xefe dos
nacionalistas galegos. Dous anos antes ( 17 e 18 de novembro de 1918)
celebrárase en Lugo a xuntanza dos galeguistas, para redactaren o seu primeiro
programa, e préviamente acordaron o siguente: 'Tendo Galiza todal-as
caraiterísticas esenciaes d-unha nacionalidade, nós nomeámonos, d-hoxe para
sempre, 'nacionalistas galegos' , xa que a verba 'rexionalismo' non recolle
todal-as aspiracións nin encerra toda a intensidade dos noso problemas' "
Castelao - "Sempre en Galiza"
En esta primera época de las
Irmandades, su éxito sociológico es relativamente importante, aunque no
consigan implantación fuera de la pequeña burguesía urbana. La indefinición
ideológica también caracteriza esta etapa de 1916-1918, tal como preanuncia el
mismo título del citado folleto de Villar Ponte ( 'Nacionalismo gallego. Nuestra
afirmación regional' ) y como confirma la política seguida por las
Irmandades: todavía en julio de 1917 se definen como regionalistas
y mantienen intensas relaciones con los regionalistas catalanes, propiciando
viajes de Cambó a Galicia y de galleguistas a Cataluña. Esta alianza catalana y
la propia vocación electoral que las Irmandades heredan de la tradición
solidaria y federal, impulsan su particiación en las elecciones municipales de
1917 y en las generales de 1918, con Lois Porteiro de candidato por
Celanova. Los numerosos votos obtenidos no ocultaron el fracaso, que
aconseja la rectificación de la línea política de las Irmandades.
Rectificación que se produce en la
I Asamblea de las Irmandades, celebrada en Lugo los días 17 y 18 de
noviembre de 1918, donde se elabora una declaración fundamental en la
historia del galleguismo.
Os persoeiros das Irmandades da Fala
reunidos en Asamblea magna tida na cidade de Lugo nos días 17 e 18 do mes da
data para conquerir do Goberno da Súa Maxestade El-Rei a autonomía integral da
Nación Galega e fixar nun programa concreto as que coidan testas solucións ós
problemas que interesan dun xeito fondísimo á vida nacional da Galicia,
aprobaron e sosteñen, co corazón ateigado de espranza e ollos postos no porvir
da Nai Terra, as seguintes conclusións, que fan públicas para coñecimento e
meditación do pobo galego nesta hora solemne do dealbar das nacionalidades que
sinten tremelar a súa alma e fan xurdir a súa personalidade.
I. Previa
Tendo Galicia todas as características esenciais de nacionalidade, nós
nomeámonos, de hoxe para sempre, nacionalistas galegos, xa que a verba
'rexionalismo' non recolle todas as aspiracións nin encerra toda a intensidade
dos nosos problemas.
En el Manifiesto da Asamblea
Nazonalista de Lugo quedó expresado el ideario del nacionalismo
gallego que, partiendo de la Irmandade coruñesa, se vio beneficiado ya en esta
primera asamblea luguesa con el aporte del grupo orensano, de tanta incidencia
posterior en la evolución del nacionalismo ( Risco, Losada, Noguerol, Otero
Pedraio ) ...
( Texto extractado de Historia de Galicia de Ramón Villares )
Di Castelao en Sempre en Galiza:
Sempre, sempre, lembrarei aquelas primeiras xuntanzas do ano 1918, cando
comprobamos que, por falarmos en galego, podíamos discutir sen disputar. E sobor
de todo aquel sentido afán de chamarnos "irmáns". Dividírase o galeguismo; pero
difundírase. No hay dúbida de que era para xuntar a toda Galiza n-un anceio
coleitivo de liberdade.
www.galespa.com.ar